"Kiedyś byliśmy sąsiadami. Historia Żydów mławskich"

We wrześniu 2013 roku uczniowie Gimnazjum nr2 w Mławie przystąpili do projektu „Kiedyś byliśmy sąsiadami. Historia Żydów mławskich” w jesiennej edycji programu edukacyjnego „Szkoła Dialogu” realizowanego przez Fundację Forum Dialogu Między Narodami. W naszym mieście mniejszość żydowska w okresie międzywojennym stanowiła ponad 30% społeczeństwa i posiadała własny samorząd, szkolnictwo, tradycję i kulturę, religię i język.

 

10 października 2013 roku odbyły się pierwsze warsztaty z trenerami. Pani Katarzyna  Czajkowska - Łukasiewicz i pan Stanisław Niemojewski zapoznali uczniów z historią, tradycją i kulturą Żydów. Uczniowie samodzielnie poszukiwali i gromadzili informacje, zapoznali się z podstawowymi publikacjami i artykułami dotyczącymi losów Żydów mławskich. Odbyli też spotkania z mławianami, którzy zajmują się tematyką regionalną, pozyskali kopie dokumentów i zdjęć istotnych dla realizacji projektu.

Uczniowskim działaniom od początku towarzyszyła kampania informująca o uczestnictwie w programie „Szkoła Dialogu” - informacje zamieszczano na Facebook-u. Urząd Miasta zainteresował projektem lokalną gazetę, w której ukazał się artykuł poświęcony realizacji projektu.

7 listopada 2013 roku odbyło się kolejne spotkanie z trenerami, zaproszonymi uczniami z klas I i II oraz panem Krzysztofem Jakubowskim, mławskim regionalistą i redaktorem „Gazety Mławskiej”. Pan Jakubowski przekazał uczniom wiele cennych informacji dotyczących relacji polsko – żydowskich w Mławie oraz znanych Żydów pochodzących z Mławy. Uczestnicy projektu przedstawili prezentację multimedialną, w której wykorzystali zdobytą wiedzę i  materiały. Spotkanie przybliżyło również tradycje żydowskie - gości poczęstowano własnoręcznie zrobionymi ciastkami – uszami Hamana

22 listopada 2013 roku, nastąpił najważniejszy sprawdzian działań uczestników projektu –wycieczka, która miała charakter spaceru połączonego z elementami gry terenowej. Udział  w niej wzięli przedstawiciele klas pierwszych i drugich naszego gimnazjum – 40 osób.  W czasie wycieczki uczniowie spotkali się  z Krzysztofem Jakubowskim - historykiem, dziennikarzem, regionalistą; Andrzejem Mockiem - współtwórcą cmentarza żydowskiego w Mławie; Magdaleną Grzywacz - rzecznikiem Urzędu Miasta; Janiną Budzichowską - Zastępcą Burmistrza.

Trasa wycieczki obejmowała:

  1. cmentarz żydowski przy ulicy Warszawskiej, która była nazywana ulicą żydowską, bowiem społeczność żydowska zamieszkiwała głównie tę ulicę
  2. ulicę Smolarnia, gdzie mieściła się szkoła średnia dla dziewcząt żydowskich
  3. ulicę 18-tego Stycznia - w kamienicy znajdującej się na tej ulicy mieszkała rodzina trenera piłkarskiego Avrama Granta
  4. Urząd Miasta Mławy – zebranie informacji o współpracy władz miasta z Komitetem Żydów Mławskich w Izraelu i inicjatywach miejskich związanych dziedzictwem żydowskim
  5. ulicę Szewską - w okresie międzywojennym istniały na niej zakłady rzemieślnicze należące do Żydów. W  czasie II wojny była jedną z ulic w getcie
  6. nieistniejącą ulicę Kozią, na której mieściła się synagoga
  7. ulicę Zduńską z budynkiem, który w czasie wojny był siedzibą Judenratu
  8. ulicę Płocką i Grzebskiego – na ich rogu umieszczona jest tablica upamiętniająca ofiary masowych egzekucji dokonywanych przez Niemców na ludności żydowskiej

Realizacja projektu pozwoliła przybliżyć uczniom losy ludności żydowskiej oraz pogłębiła ich wiedzę, stała się inspiracją i zachęciła do podejmowania w przyszłości kolejnych tego typu działań.